🚨 Масштабный сбой госсайтов Азербайджана (17 октября)
🚨 Azərbaycan dövlət saytlarında irimiqyaslı nasazlıq (17 oktyabr)
Bu gün Azərbaycanın bir sıra aparıcı dövlət qurumlarının rəsmi internet resurslarının fəaliyyətində növbəti kütləvi nasazlıq qeydə alınıb. İstifadəçilər ölkənin ən mühüm qurumlarının məlumat səhifələrinə və elektron xidmətlərinə daxil olmaq imkanını itiriblər. Saytları açmağa çalışarkən şəbəkə xətaları göstərilir.
Hansı qurumların saytları əlçatmaz olub:
* Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti
* Müdafiə Nazirliyi
* Səhiyyə Nazirliyi
* İqtisadiyyat Nazirliyi, Daxili İşlər Nazirliyi və Xarici İşlər Nazirliyi
* Elm və Təhsil Nazirliyi, Dövlət Statistika Komitəsi və Milli Məclis (parlament).
Hücumların arxasında kim durur və səbəbləri nədir:
Rəsmi qurumlar hazırda bərpa işləri aparır, lakin mövcud vəziyyət 13–15 oktyabr tarixlərində baş vermiş hadisələri tamamilə təkrarlayır. Həmin vaxt 100-dən çox dövlət domeni, o cümlədən dövlət orqanlarının, media strukturlarının və xarici diplomatik nümayəndəliklərin saytları kütləvi DDoS hücumuna məruz qalmışdı.
Hücuma görə məsuliyyəti rəsmən İranyönümlü "313 Team" (Islamic Cyber Resistance in Iraq) haker qruplaşması üzərinə götürüb. Radikallar öz hərəkətlərini Azərbaycanın daxili siyasətinə, xüsusən də vahid dünyəvi məktəb formasının tətbiqinə və təhsil müəssisələrində dini atributların geynilməsi qaydalarına riayət olunmasına nəzarətə qarşı "etiraz" adlandırıblar.
Milli CERT-in araşdırmasına görə, bədxahlar Telegram kanalları vasitəsilə koordinasiya edilən kommersiya botnet xidmətindən (məsələn, Litterbox və ya Catbox) istifadə edirlər. Bu xidmət GRE, ICMP, UDP və TCP protokolları vasitəsilə nəhəng həcmdə zərərli trafik yaradır. Onun əsas təhlükəsi — sorğuları əvvəlcədən seçilmiş ölkələrdəki bot şəbəkələri vasitəsilə süni şəkildə paylamaq imkanıdır ki, bu da standart coğrafi müdafiə filtrlərini (Geo-IP bloklamalarını) effektiv şəkildə yan keçir.
🔍 Təhlükənin artma xronologiyası (İyul – Sentyabr)
Rəqəmsal infrastrukturun hazırkı irimiqyaslı çökmələri, kiberbədxahların əvvəlki üç ay ərzində aktiv şəkildə həyata keçirdikləri uzunmüddətli hazırlıq mərhələsinin nəticəsidir.
* İyul – Avqust: Kəşfiyyat və boşluqların axtarışı. Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinin hesabatlarına görə, yayın ortalarında Azərbaycanın internet seqmentində portların skan edilməsində anomal artım qeydə alınıb. Hakerlər verilənlər bazasının idarə edilməsi sistemləri (VBİS) üçün köhnəlmiş proqram təminatından istifadə edən dövlət qurumlarının serverlərini müəyyən ediblər. Bu dövrdə gələcək hücumlar üçün hədəf bazaları formalaşdırılıb.
* Sentyabr: İnformasiya kampaniyası və ilk müdaxilələr. Radikal Telegram icmalarında kütləvi ideoloji koordinasiya başlayıb. Paralel olaraq, bədxahlar inzibati panellərin parollarını seçməyə (Brute Force) və hesabları ələ keçirməyə keçiblər. Əsas problem ondan ibarət olub ki, bəzi daxili qovşaqlarda sistem inzibatçıları zavod parametrlərini və standart parolları (default credentials) dəyişdirməyi unudublar.
* Oktyabrın əvvəlinə olan nəticə: İyul, avqust və sentyabr ayları ərzində toplanmış və aradan qaldırılmamış proqram təminatı boşluqları və parol müdafiəsindəki qüsurlar hakerlərə bəzi zəif qorunan daxili serverlər üzərində qismən nəzarəti ələ keçirməyə imkan verib. Bu isə onlara oktyabr ayında DDoS hücumunun gücünü daxildən dəfələrlə artırmağa və Azərbaycanın rəqəmsal infrastrukturunun xarici əlçatanlığını müvəqqəti olaraq iflic etməyə şərait yaradıb.
🇬🇧 English version (На английском)
